Słownik

22 pojęć, które padają w pismach z banku i w przepisach o reformie. Każde wyjaśnione jednym zdaniem.

Ostatnia weryfikacja: 13.08.2026 · ustawa o reformie wskaźników + komunikaty GPW Benchmark

POLSTR: POLSTR to polski wskaźnik referencyjny stopy procentowej wyznaczany na podstawie rzeczywistych, jednodniowych transakcji depozytowych na rynku międzybankowym, zastępujący WIBOR.
WIBOR: WIBOR to wskaźnik referencyjny wyznaczany z kwotowań banków, czyli stawek, po jakich deklarowały gotowość pożyczania sobie środków; jest wygaszany i zastępowany przez POLSTR.
WIBID: WIBID to wskaźnik pokazujący stawki, po jakich banki deklarowały gotowość przyjmowania depozytów od innych banków; publikowany razem z WIBOR-em i wygaszany razem z nim.
Wskaźnik referencyjny: Wskaźnik referencyjny to publikowana, regularnie aktualizowana wartość, do której umowa odsyła przy ustalaniu oprocentowania, dzięki czemu żadna ze stron nie ustala go samodzielnie.
Spread korygujący: Spread korygujący to stała wartość doliczana do nowego wskaźnika przy zamianie WIBOR-u na POLSTR, wyrównująca różnicę poziomów obu wskaźników, żeby sama konwersja nie zmieniła oprocentowania.
Konwersja ustawowa: Konwersja ustawowa to automatyczna zamiana wskaźnika referencyjnego w umowach, które pozostały na wygaszanym wskaźniku — działa z mocy przepisów, bez aneksu i bez zgody kredytobiorcy.
Konwersja dobrowolna: Konwersja dobrowolna to wcześniejsze przejście na nowy wskaźnik na podstawie porozumienia banku z klientem — zwykła zmiana umowy, wymagająca zgody i podpisu.
Aneks do umowy kredytu: Aneks to zmiana umowy uzgodniona przez obie strony; przy konwersji ustawowej nie jest potrzebny, bo zamiana wskaźnika następuje z mocy przepisów.
Marża banku: Marża banku to stały składnik oprocentowania zapisany w umowie kredytu, doliczany do wskaźnika referencyjnego; konwersja wskaźnika jej nie zmienia.
Oprocentowanie zmienne: Oprocentowanie zmienne to oprocentowanie kredytu złożone ze wskaźnika referencyjnego i marży, aktualizowane w rytmie wynikającym z tenoru wskaźnika.
Oprocentowanie okresowo stałe: Oprocentowanie okresowo stałe to stawka niezmienna przez uzgodniony okres, po którym umowa wraca na oprocentowanie zmienne oparte na wskaźniku referencyjnym.
Tenor: Tenor to okres, na jaki wyznaczana jest stawka wskaźnika — na przykład 3M oznacza stawkę trzymiesięczną, aktualizowaną co kwartał.
Stopa składana: Stopa składana to stawka na dłuższy okres zbudowana ze składania stawek jednodniowych z tego okresu.
Transakcja overnight (O/N): Transakcja overnight to depozyt jednodniowy — pieniądze pożyczone dziś i zwracane następnego dnia roboczego.
Fixing: Fixing to codzienna procedura ustalenia i opublikowania wartości wskaźnika na dany dzień.
Administrator wskaźnika: Administrator wskaźnika to podmiot odpowiedzialny za jego wyznaczanie, publikację i dokumentację; dla WIBOR-u i POLSTR-u jest nim GPW Benchmark S.A.
Stopa referencyjna NBP: Stopa referencyjna NBP to podstawowa stopa procentowa banku centralnego, wyznaczająca otoczenie, w którym kształtują się stawki rynku międzybankowego.
Rata annuitetowa: Rata annuitetowa to rata równa przez cały okres kredytu, w której z czasem rośnie część kapitałowa, a maleje odsetkowa.
Rata malejąca: Rata malejąca to rata ze stałą częścią kapitałową i odsetkami liczonymi od malejącego salda, przez co każda kolejna rata jest niższa od poprzedniej.
Harmonogram spłaty: Harmonogram spłaty to lista wszystkich rat z podziałem na część kapitałową i odsetkową oraz saldem pozostającym po każdej racie.
Kapitał pozostały do spłaty: Kapitał pozostały do spłaty to saldo zadłużenia bez odsetek — kwota, od której liczone jest bieżące oprocentowanie.
RRSO: RRSO to rzeczywista roczna stopa oprocentowania — miara kosztu kredytu obejmująca odsetki oraz opłaty początkowe, sprowadzone do jednej rocznej wartości procentowej.