Pytania i odpowiedzi

POLSTR to polski wskaźnik referencyjny stopy procentowej, wyznaczany na podstawie rzeczywistych, jednodniowych transakcji depozytowych na rynku międzybankowym. Zastępuje WIBOR, który powstawał z kwotowań, czyli deklaracji banków. Administratorem obu wskaźników jest GPW Benchmark S.A.

Wskaźniki referencyjne mają opierać się na danych z rzeczywistych transakcji. WIBOR opierał się na kwotowaniach, czyli deklarowanych stawkach — przy niskiej aktywności rynku deklaracja i rzeczywistość mogły się rozjeżdżać. Reforma zastępuje go wskaźnikiem liczonym z transakcji, które faktycznie się odbyły.

Publikacja WIBOR-u i WIBID-u kończy się 31 grudnia 2027. Wcześniej, od 1 stycznia 2027, nowe umowy kredytowe mogą już korzystać wyłącznie z POLSTR-u.

POLSTR 1M, 3M i 6M Stopa Składana — odpowiedniki tenorów używanych w umowach kredytowych — oraz POLSTR CI, indeks składany wykorzystywany przy wyliczeniach na dowolny okres.

To stawka na dłuższy okres zbudowana ze składania stawek jednodniowych z tego okresu. Praktyczna konsekwencja: wartość na dany okres jest w pełni znana dopiero po jego zakończeniu, bo dopiero wtedy znane są wszystkie stawki dzienne.

Każdego, kto ma kredyt ze zmiennym oprocentowaniem opartym na WIBOR-ze — najczęściej hipotekę, ale też część kredytów firmowych, konsumenckich i leasingów. Kredytów ze stałą stopą przez cały okres zmiana nie dotyczy dopóty, dopóki obowiązuje okres stałej stopy.

Dopóki trwa okres stałego oprocentowania, wskaźnik referencyjny nie wpływa na ratę. Zmiana zadziała w momencie, w którym umowa wróci na oprocentowanie zmienne — wtedy podstawą będzie już POLSTR ze spreadem korygującym.

To automatyczna zamiana wskaźnika w umowach, które do dnia granicznego pozostały na WIBOR-ze. Działa z mocy przepisów: nie wymaga aneksu ani zgody kredytobiorcy i nie można jej odmówić. Bank ma obowiązek zawiadomić o dokonanej zamianie.

Dobrowolna to porozumienie banku z klientem o wcześniejszym przejściu na nowy wskaźnik — zwykła zmiana umowy, wymagająca zgody i podpisu. Ustawowa dzieje się sama, na podstawie przepisów, i obejmuje umowy, które do terminu granicznego nie zostały przeniesione wcześniej.

To stała wartość doliczana do POLSTR-u przy zamianie, wyrównująca różnicę poziomów obu wskaźników. Bez niej podmiana wskaźnika skokowo zmieniłaby oprocentowanie, choć nic w umowie ani na rynku by się nie wydarzyło.

Rozporządzenie Ministra Finansów wyznaczające zamiennik WIBOR (POLSTR) i spread korygujący nie zostało jeszcze wydane. Do czasu publikacji każdy wynik kalkulatora jest symulacją na założeniach z tego pliku. Standardowa metoda stosowana przy zastępowaniu wskaźników to mediana historycznej różnicy między wskaźnikiem zastępowanym a zamiennikiem z okresu odniesienia, ale ostateczna metoda i wartość będą wynikać z aktu prawnego.

Nie — spread korygujący jest wartością stałą, doliczaną do wskaźnika przez pozostały okres umowy. Zmienna pozostaje sama wartość POLSTR-u, tak jak wcześniej zmienny był WIBOR.

Przed konwersją: WIBOR z umowy plus marża banku. Po konwersji: POLSTR plus spread korygujący plus ta sama marża. Zmienia się wyłącznie składnik wskaźnikowy.

Tak, zamiana zachowuje tenor: umowa na wskaźniku trzymiesięcznym dostaje odpowiednik trzymiesięczny, a sześciomiesięczna — sześciomiesięczny. Rytm aktualizacji oprocentowania pozostaje ten sam.

Bank może przeprowadzić ją wcześniej za porozumieniem, a najpóźniej musi to nastąpić w związku z zakończeniem publikacji WIBOR-u 31 grudnia 2027. Dokładny moment dla konkretnej umowy wskaże zawiadomienie z banku i rozporządzenie o konwersji.

Nie. Po zakończeniu publikacji wskaźnik przestaje istnieć, więc umowa musi mieć zamiennik. Konwersja ustawowa nie jest ofertą, którą można odrzucić.

Sama konwersja nie ma zmieniać raty — po to jest spread korygujący. Rata zmieni się tylko o tyle, o ile przyjęta wartość spreadu rozminie się z rzeczywistą różnicą między wskaźnikami w dniu konwersji.

To samo co dotąd: poziom stóp procentowych, a przez niego wysokość wskaźnika. Jeden punkt procentowy oprocentowania waży na racie wielokrotnie więcej niż cała mechanika zamiany wskaźnika.

Konwersja ustawowa dotyczy wyłącznie składnika wskaźnikowego i nie zmienia marży. Jej zmiana wymagałaby odrębnej podstawy — zgody kredytobiorcy albo postanowienia umownego, które na to pozwala.

Nie. Konwersja nie rusza kapitału, okresu spłaty ani harmonogramu. Zmienia sposób wyznaczania oprocentowania.

Nie zmienia zasad nadpłacania ani wcześniejszej spłaty — te wynikają z umowy i przepisów o kredycie hipotecznym, a nie z tego, na jakim wskaźniku stoi oprocentowanie.

To osobny mechanizm, niezwiązany z reformą wskaźników. Kalkulator na tej stronie liczy czysty skutek zamiany wskaźnika i nie uwzględnia zawieszenia rat.

Nie. Dopóki nie ma rozporządzenia, każdy wynik jest symulacją na jawnie wypisanych założeniach. Wiążące są treść umowy i zawiadomienie z banku — kalkulator służy do zrozumienia mechaniki i porównania rzędu wielkości.

Przy konwersji ustawowej — nie. Aneks pojawia się wyłącznie przy konwersji dobrowolnej, czyli wcześniejszym przejściu na nowy wskaźnik na podstawie porozumienia z bankiem.

Informacja, który wskaźnik zastępuje dotychczasowy, jaka wartość spreadu korygującego została zastosowana, od kiedy obowiązuje nowe oprocentowanie i jak zmienia się rata. Warto zachować ten dokument razem z umową.

Najpierw sprawdzić, czy do obliczenia użyto tej samej marży, tego samego tenoru i tej samej kwoty pozostałego kapitału. Jeśli różnica pozostaje, można wystąpić do banku o wskazanie podstawy wyliczenia — bank ma obowiązek wyjaśnić sposób ustalenia oprocentowania.

To pytanie do pełnomocnika prowadzącego sprawę. Ten serwis opisuje mechanikę zmiany wskaźnika i nie ocenia postępowań sądowych ani ich perspektyw.

Reforma dotyczy umów opartych na wskaźniku, który znika, niezależnie od rodzaju produktu. Szczegóły mechanizmu dla konkretnej umowy wynikają z jej treści i zawiadomienia od finansującego.

W umowie kredytowej, w części o oprocentowaniu — zwykle jako „marża banku" wyrażona w punktach procentowych. Bywa też podana w zawiadomieniach o zmianie oprocentowania.

Z wyciągu, z bankowości elektronicznej albo z zaświadczenia o stanie zadłużenia. To saldo kapitału, a nie pierwotna kwota kredytu — kalkulator liczy od tego, co zostało.

Z zawiadomienia o zmianie oprocentowania albo od administratora wskaźnika, GPW Benchmark. Ten serwis notowań nie publikuje — wartości w formularzu są przykładowe i służą tylko do jego wypełnienia.

Projekt pojawi się w Rządowym Centrum Legislacji (https://legislacja.rcl.gov.pl), a ogłoszony akt w Dzienniku Ustaw (https://dziennikustaw.gov.pl). Serwis aktualizuje wtedy parametry i oznaczenie „szacunek" znika z wyników.

Nie. Nie trzeba składać wniosku ani iść do oddziału. Warto zachować zawiadomienie i sprawdzić, czy nowe oprocentowanie zgadza się z regułami konwersji.